حمل و نقل دریایی (حمل بار با کشتی)
حمل و نقل دریایی فرایندی است که به منظور جابه‌جایی افراد و کالاها از طریق شناورهای دریایی مانند کشتی‌های باری، قایق‌ها و لنج‌ها از طریق کانال‌های آبی، اقیانوس‌ها، دریاها و دریاچه‌ها انجام میشود. این نوع از حمل و نقل عموماً برای جابه‌جایی کالاهایی با تناژ بالا استفاده میشود. معمولاً زمان زیادی برای رسیدن به مقصد در این نوع حمل و نقل لازم است و برخی کشورها به دلیل عدم دسترسی به آب‌های آزاد، قادر به استفاده از حمل دریایی نیستند. با این حال حمل بار دریایی بین دو روش دیگر حمل یعنی حمل زمینی و حمل هوایی همچنان محبوب‌ترین روش حمل و نقل است و بازار تجارت جهانی به شدت به آن وابسته است. جالب است بدانید که با پیشرفت تکنولوژی و امکانات موجود، حمل و نقل دریایی بیش از ۷۰ درصد تجارت جهانی را شامل میشود.
شرکت حمل و نقل دریایی کارن مکران ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی ، کراس استافینک و ترانشیپ کالا و حمل کانتینری است. برای دریافت اطلاعات بیشتر، استعلام هزینه حمل دریایی از طریق شماره‌های درج شده در سایت با کارشناسان مجموعه تماس حاصل فرمایید.
مزایای حمل ونقل دریایی
مزایای حمل و نقل دریایی آن را به یکی از انتخاب‌های اصلی برای جابه‌جایی بین‌المللی بار تبدیل کرده است.
- ظرفیت بالا (حمل‌ونقل انواع کالاهای عظیم‌الجثه، پر خطر، فاسدشدنی)
- هزینه مقرون به صرفه (به‌ویژه برای بارهای بزرگ و در حجم بالا)
- پوشش جغرافیایی گسترده (عدم نیاز به ترانزیت کالا از کشورهای واسطه)
- امنیت بالا در حمل بار به شکل دریایی
- مکانیزه شدن و استانداردسازی (عدم نیاز به زیر ساخت‌های پیچیده)
- کاهش آلودگی زیست محیطی
- هزینه تعمیر و نگهداری کمتر در مقایسه به حمل و نقل ریلی، جاده‌ای و هوایی
- امکان جابجایی کانتینرهای حمل بار کشتی در مسیرهای زمینی و ریلی
- ایمنی بالای بار در برابر حوادث
- امنیت بالای بار به دلیل پلمپ شدن کانتینر حمل بار
شرکت حمل و نقل دریایی کارن مکران ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی ، کراس استافینک و ترانشیپ کالا و حمل کانتینری است. برای دریافت اطلاعات بیشتر، استعلام هزینه حمل دریایی از طریق شماره‌های درج شده در سایت با کارشناسان مجموعه تماس حاصل فرمایید.
نحوه محاسبه هزینه حمل بار با کشتی
هزینه حمل بار با کشتی و نحوه استعلام قیمت حمل دریایی بستگی به عوامل بسیاری از جمله حجم، وزن، اندازه، نوع کشتی حمل کننده بار، کانتینری بودن بار، گروپاژ بودن، چارترینگ و… دارد. هر یک از این عوامل می‌توانند در استعلام قیمت تأثیرگذار باشند. در ادامه به تعدادی از این عوامل می‌پردازیم:
- نوع بار و ماهیت کالا
- حجم بار
- محل بارگیری و مقصد کالا
- نوع بسته بندی
- هزینه امور گمرکی و ارزیابی
- انبارداری
- بیمه باربری
درواقع شما در ابتدا باید مشخص کنید که قصد انتقال چه نوع باری را به روش دریایی دارید؛ آیا بار شما مواد اولیه پالایشگاهی، سوخت خام، مواد غذایی و غیره است؟ هر نوع باری ممکن است نرخ متفاوتی داشته باشد.
در مرحله بعد باید حجم و وزن دقیق بار مورد نظرتان را مشخص کنید. آیا بار شما فله‌ای است یا باری با وزن متوسط یا آیا بار بسته‌بندی شده‌ای با حجم بالا است. حجم بار مهم است و برای تعیین قیمت حمل و نقل بار تأثیرگذار است.
سپس باید اعلام کنید که بار شما از کجا بارگیری شده (محل بارگیری کالا EXW) و مقصد (محل گمرک مقصد FOB) کجا میباشد.
عوامل دیگری مانند حجم، تعداد، نوع و وزن کالاهای ارسالی نیز در قیمت حمل و نقل دریایی بار شما تأثیرگذار هستند و باید در استعلام قیمت حمل و نقل بار مشخص شوند.
قیمت حمل بارهای کانتینری با توجه به محل قرارگیری بار و ترم خریدتان (EXW یا FOB)، تعداد کالا و نوع کانتینر تعیین میشود. به طور مثال اگر یک کانتینر ۲۰ فوتی برای حمل داشته باشید نوع کانتینر می‌تواند فلت، هوی دیوتی، ساده یا … باشد بر اساس این اطلاعات قیمت حمل محاسبه میشود.
برخی از اصطلاحات حمل و نقل دریایی
- بارگیری و تخلیه (Loading and Unloading): فرایند بارگیری کالا به کشتی و تخلیه کالا از کشتی را بارگیری و تخلیه کالا می‌نامند.
- کانتینری (Containerization): استفاده از کانتینرها برای بسته‌بندی و حمل بارها به روش استاندارد را کانتینری می‌نامند در واقع این اصطلاح به کشتی‌های کانتینری و کانتینرهای استاندارد اشاره دارد.
- گروپاژ (LCL – Less than Container Load): باری که حجم آن کمتر از حجم یک کانتینر است و در حین حمل و نقل با بارهای دیگر در کانتینر مشترک قرار می‌گیرد.
- چارترینگ (Chartering): رزرو کردن کل یا بخشی از ظرفیت یک کشتی توسط یک شرکت یا فرد برای حمل باری خاص، چارترینگ نام دارد.
- محل گمرک مقصد (FOB – Free On Board): تحویل بار توسط فروشنده به خریدار در محل بارگیری (برای مثال روی عرشه کشتی) را FOB می‌نامند.
- محل بارگیری کالا (EXW – Ex Works): تحویل بار توسط فروشنده به خریدار در محلی که بار تولید و یا انبار شده است را EXW می‌نامند.
- کریر (Carrier): مؤسسه یا شرکتی که عهده دار حمل و نقل است را کریر می‌نامند. از وظایف آن می‌توان به عقد قرارداد حمل و همین‌طور صادر کردن بارنامه اشاره کرد.
- قرارداد بار (Freight Contract): توافق بین صاحب بار (فروشنده) و حامل بار (کارگزار حمل و نقل) درباره شرایط حمل و نقل بار و هزینه‌های مربوطه در قرارداد بار تعیین می‌گردد.
- بارنامه (Bill of Lading): بارنامه سندی رسمی است که جزئیات حمل و نقل بار را شامل میشود. این سند توسط حامل بار صادر شده و به عنوان سند مالکیت بار استفاده میشود.
- فورواردر: برخی شرکت‌ها فعالیت‌های هماهنگی دو طرفه (بین خریدار و فروشنده) برای انتقال کالا را انجام می‌دهند که فعالیت فورواردی نامیده میشود. همچنین این شرکت‌ها برای دریافت بارنامه، عقد قرارداد بین طرفین و… عهده دار می‌شوند.
- ترانزیت (Transit): حمل و نقل بار از یک محل بارگیری به محل تخلیه از طریق مراکز ترانزیتی میانی که نیازمند تغییر وسیله حمل و نقل است.
- رول – آن/رول – آف (Ro-Ro): نوعی کشتی است که بار و وسایل حمل‌ونقل مانند خودروها، ماشین‌آلات سنگین و وسایل دیگر را مستقیماً و بدون نیاز به بسته بندی و استفاده از کانتینرها بارگیری و تخلیه می‌کند.
انواع حمل و نقل دریایی و انواع کشتی حمل بار
حمل بار دریایی با کشتی کانتینری (Container Ships)
کشتی‌های کانتینری متداول‌ترین روش مورد استفاده برای حمل و نقل محموله‌های تجاری از طریق دریا هستند.
کشتی‌های کانتینر بر (Container Ships)این نوع کشتی‌ها برای انتقال بار با استفاده از کانتینرهای استاندارد طراحی شده‌اند. این کانتینرها در ابعاد ۲۰ و ۴۰ فوت و با ارتفاع مختلف ساخته می‌شوند. امروزه بیش از ۵۰ درصد از مبادلات دریایی از طریق کانتینر و کشتی‌های کانتینر بر انجام میشود.
کشتی‌های کانتینری برای حمل کانتینرهای حمل و نقل از انواع مختلف کانتینرهای خشک، کانتینرهای یخچالی (ریفرها)، کانتینرهای مخزن و کانتینرهای تخصصی برای محموله‌های خاص طراحی شده‌اند. کشتی‌های کانتینری دارای انبارهای بار بزرگ و مجهز به جرثقیل‌های داخلی و تجهیزات جابه‌جایی هستند تا بارگیری و تخلیه کانتینرها را تسهیل کنند.
حمل با کانتینر معمولا به دو روش LCL و FCL انجام می شود.
- روش LCL ( خرده بار ) : زمانی که حجم بار شما کم است و فقط قصد دارید بخشی از یک کانتینر را اجاره کنید از این روش استفاده می شود. البته بار شما با بارنامه و بیمه جدا و به صورت تفکیک شده ارسال میشود.
- روش FCL (کانتینر دربست) : زمانی حجم بار شما زیاد است (به اندازه یک کانتینر ۲۰ یا ۴۰ فوت ) و یا اینکه تمایل دارید فقط بار شما در یک کانتینر اختصاصی بارگیری شود از این روش استفاده می شود.
- ارسال با پالت، گونی، بشکه و..
حمل دریایی بار به صورت فله (Bulk Vessels)
حمل بار به صورت فله، یکی از روشهای عمده حمل بار با کشتی است. از مزایای این روش می‌توان به عدم نیاز به بسته‌بندی و پلمب، بارگیری و تخلیه سریع‌تر و هزینه حمل کمتر اشاره کرد. انواع دانه‌های خوراکی مانند گندم و حبوبات و مصالح ساختمانی مانند سیمان به این روش حمل می‌شوند.
کشتی‌های فله، کشتی‌های تخصصی هستند که برای حمل‌ونقل محموله‌های فله طراحی شده‌اند. برخلاف کشتی‌های کانتینری که کالاها را در کانتینرهای استاندارد حمل میکنند، کشتی‌های فله محموله‌های بسته‌بندی نشده؛ مانند غلات، سنگ معدن، زغال‌سنگ، مواد معدنی و سایر کالاهای خشک یا مایع را حمل میکنند. محموله در انبارهای کشتی فله ریخته یا اسکوپ میشود و در هنگام تخلیه نیز با استفاده از نیروی جاذبه، تجهیزات مکانیکی یا سیستم‌های پنوماتیک تخلیه میشود.
کشتی‌های فله اغلب از نظر اندازه در مقایسه با کشتی‌های کانتینری بزرگ‌تر هستند و هزینه حمل‌ونقل به‌ازای هر واحد محموله به دلیل ظرفیت حمل بالای این کشتی‌ها نسبتاً کمتر است و آنها را برای حمل کالاهای فله مقرون‌به‌صرفه می‌کند.
در صنعت کشتیرانی به کشتی هایی که مخصوص جابجایی انواع بار فله ای می باشد کشتی فله بر یا bulk carrier می گویند. در حال حاضر بیش از ۸۰ درصد کشتی های فله بر در دنیا در منطقه آسیا تولید می شود و در سطح آب های جهان به بهره برداری می رسد. این کشتی ها توانایی حمل بارهای سنگین را دارا می باشد و مقدار زیادی بار فله ای را میان قاره های مختلف جابجا می کند.
کشتی های فله بر علاوه بر جثه بزرگ به دلیل نوع کاربری سختی های خود را هنگام بارگیری و تخلیه بار دارد. به طوری که می توان گفت در بنادر مختلف فرایند جابجایی بار در کشتی های فله بر ممکن است چندین روز به طول بیانجامد.
به همین دلیل بندر های مجهز برای پهلو گرفتن کشتی فله بر گزینه های مناسبی هستند. چرا که در این بندر ها به دلیل تجهیزات پیشرفته تخلیه و بارگیری، فرآیند حمل و نقل در زمان کمتری انجام می شود. کشتی های فله بر نیز انواع مختلفی دارد. از جمله:
- کشتی های مخصوص حمل بار فله ای خشک: در کشتی حمل بار فله ای خشک از مخازن مخصوص برای نگهداری بار استفاده می شود.
- کشتی های مخصوص حمل بار فله مایع: از مهمترین مایع هایی که توسط این نوع کشتی ها حمل می شود می توان به نفت خام اشاره کرد. از انواع مختلف کشتی های مخصوص حمل بار مایع می توان به نفتکش، کشتی های مخصوص حمل مواد نفتی، کشتی های مخصوص حمل گازهای مایع LPG و LNG و کشتی مخصوص حمل مواد شیمیایی اشاره کرد.
حمل با کشتی مخزن دار
تانکرها کشتی‌های تخصصی هستند که برای حمل‌ونقل مایعات در مقادیر زیاد طراحی شده‌اند. این کشتی‌ها عمدتاً برای حمل‌ونقل نفت خام، فرآورده‌های نفتی، گاز طبیعی مایع (LNG)، مواد شیمیایی و سایر کالاهای مایع استفاده می‌شوند. برای حمل کالاهای فله مایع نیز از کشتی مخزن دار استفاده می‌شوند. تانکرها دارای تجهیزات و سیستم‌های تخصصی برای بارگیری و تخلیه بار هستند. فرایند تخلیه را می‌توان در بنادر، پالایشگاه‌ها یا تأسیسات تخصصی با استفاده از تجهیزات و سیستم‌های مشابه انجام داد.
حمل دریایی با کشتی بارج یا دوبه (کرجی)
کشتی‌های بارج، کشتی‌های تخصصی هستند که برای حمل‌ونقل بارج طراحی شده‌اند. بارج یک قایق با کف مسطح است که برای حمل بار در رودخانه‌ها، کانال‌ها و دیگر آبراه‌های داخلی استفاده میشود.
بارج برای حمل طیف گسترده‌ای از محموله‌ها مانند کانتینرها، کالاهای فله، ماشین آلات سنگین، مصالح ساختمانی و حتی محموله‌های مایع استفاده میشود. آنها معمولاً در مناطقی با سیستم‌های آبی داخلی گسترده، از جمله رودخانه‌ها، کانال‌ها و آبراه‌های بین ساحلی استفاده می‌شوند.
حمل بارهای عمده Break Bulk
حمل بارهای عمده Break Bulk بارهای حجیم یا عمده که نیاز به بسته‌بندی ندارند، مانند آهن‌آلات، انواع پروفیل و لوله، به عنوان بارهای BB شناخته می‌شوند. این نوع بارها با استفاده از کشتی‌های خاصی به نام کشتی‌های Break Bulk جابه‌جا می‌شوند.
انواع حمل بار با کشتی از لحاظ مسیر حرکت به صورت مستقیم یا غیر مستقیم
انواع حمل بار با کشتی از لحاظ مسیر حرکت به صورت مستقیم یا غیر مستقیم صورت می‌گیرد. در ادامه به توضیح این دو حالت می‌پردازیم:
حمل بار با کشتی به صورت مستقیم
در این روش، بار به صورت مستقیم از یک بندر مبدأ به بندر مقصد حمل میشود و مسیر حمل بار بین این دو بندر مستقیم است.
حمل بار با کشتی به صورت غیر مستقیم
وقتی که امکان حمل مستقیم بار از بندر مبدأ به بندر مقصد وجود ندارد، از حمل بار به صورت غیر مستقیم استفاده میشود. در این حالت، بار از بندر مبدأ به بندر واسطه‌ای منتقل شده و سپس از آنجا به بندر مقصد ارسال میشود. انواع روشهای حمل بار به صورت غیر مستقیم:
کراس استافینگ (Cross Stuffing)
از موضوعات مهم در حوزه لجستیک و حمل و نقل دریایی، می توان به فرایند حمل و نقل دریایی کراس استافینگ (معادل عبارت Cross stuffing در زبان انگلیسی) اشاره کرد که به عنوان یکی از روش های پرکاربرد حمل‌ونقل خصوصا برای کشورهایی با ملاحضات اقتصادی و سیاسی، به شمار می‌رود.
این اصطلاح از واژه کراس (Cross) و فعل استاف (Stuff) تشکیل شده است. معنای لغوی کراس استافینگ ” پر کردن روبرو” میباشد که با معنای اصطلاحی آن هم بی ارتباط نیست.
کراس استافینگ یکی از روشهای حمل و نقل دریایی کالاست. در این روش محتوای بار از کانتینر کشتی خارج میشود، تا مجددا جهت ارسال به مقصد اصلی در کانتینر یک کشتی دیگر بارگیری شود.در عملیات کراس استافینگ، عملیات تخلیه از کانتینر و بارگیری در کانتینر جدید در محل CFS انجام میشود.
CFS یا CONTAINER FREIGHT STATION چیست؟
CFS انبار یا ایستگاه کانتینرها است. این انبار مربوط به JEBEL ALI FREEZONE میباشد.
در چنین محلی (یا انباری) کالا، جهت بارچینی در کانتینر، از فرستنده تحویل گرفته شده، یا پس از بازکردن کانتینر و تفکیک محموله‌های آن، به گیرنده تحویل داده میشود.
در این مکان، امکانات انبارداری و جابه جایی کالای عمومی نیز وجود دارد. انجام این عملیات در انبار شخصی هم امکان پذیر میباشد.
فرآیند عملیات کراس استافینگ به چه شکل است ؟
عملیات کراس استافینگ عموما در بندر جبل علی که متعلق به کشور امارات است انجام میشود.
از این رو بارنامه و سایر مدارک به اسم یک شرکت بازرگانی در امارات صادر میشود و پیش از آنکه بار به بندر برسد لازم است مدارکی همچون اصل بارنامه، اینویس و پکینگ لیست در اختیار شرکت منتخب برای انجام عملیات کراس استافینگ قرار بگیرد تا در زمان رسیدن بار به بندر، عملیات کراس استاف و تشریفات گمرکی آن انجام شده و سپس کالا به سمت مقصد ارسال شود. در این روش یک بارنامه جدید از محلی که عملیات کراس استاف انجام میشود به مقصد و به نام گیرنده نهایی نیز صادر میشود.
کشور ایران به دلیل شرایط خاص و عدم ارائه سرویس بصورت مستقیم از روش کراس استافینگ استفاده می‌کند. با اینکه ایران از لحاظ جغرافیایی در وضعیتی قرار دارد که از چند جهت به مسیرهای آبی دسترسی دارد اما به علت تحریم‌های اعمال شده از سوی سایر کشورها نیاز به استفاده از حمل و نقل کراس استافینگ در تجارت بین‌الملل خود دارد.
به این صورت که برای فرایند صادرات، کشتی های ایرانی پس از بارگیری از ایران حرکت کرده و محموله را در بندر کشور دیگری به کشتی‌هایی با پرچم سایر کشورها انتقال می‌دهند تا از این طریق کالاها بتوانند به کشورهای مقصد فرستاده شوند و از مسائل تحریمی در امان بمانند.
کراس استافینگ به این معنا که کانتینر از کشتی تخلیه و پس از خروج بار از کانتینر مجددا در کانتینر و کشتی دیگری به مقصد اصلی حمل شود.
زمان مورد نیاز برای عملیات کراس استاف حدودا یک تا دو روز می باشد و در واردات دریایی بار از آن استفاده می شود. بدیهی است که عملیات کراس استاف هزینه اضافی در بر خواهد داشت، زیرا صاحبان کالا باید علاوه بر هزینه کرایه حمل کالا هزینه کراس استافینگ را جداگانه بپردازند.
نوع بسته بندی، ماهیت کالا و نیاز به تجهیزات خاص برای تخلیه همگی موثر در هزینه هستند، اما به طور میانگین هزینه کراس استاف برای هر کانتینر ۲۰ فوت ۳۰۰ تا ۴۰۰ دلار و هر کانتینر ۴۰ فوت ۵۰۰ تا ۶۰۰ دلار میباشد.
ترانشیپ (Transshipment)
ترانشیپ (Transshipment) به معنای تخلیه محموله از یک کشتی و بارگیری آن در یک کشتی دیگر برای پیمودن ادامه مسیر و رسیدن به مقصد است. در طول حمل و نقل، کانتینرها در یک سایت تخلیه می‌شوند. در مرحله بعدی، بار در یک کشتی دیگر بارگیری میشود و به‌سوی مقصد پایانی حرکت می‌کند.
گاهی در واردات و صادرات کالا ممکن است کالا به طور مستقیم به کشور مقصد قابل بارگیری و انتقال نباشد. از این رو تجار کالای خود را ابتدا به یک کشور واسطه یا میانی منتقل و از آن جا با تغییر وسیله حمل و نقل، کالای خود را به کشور مقصد ارسال میکنند. این روش که ترانشیپ نام دارد اغلب برای کاهش هزینه‌های نقل و انتقال و یا دور زدن تحریم‌هایی که علیه کشور مقصد وضع شده، انجام میشود و زیرمجموعه‌ای از ترانزیت است.
ترانشیپ برای بسیاری از بنادر در حال افزایش است و ترمینال‌ها در تلاش هستند راه‌های همگام‌سازی با تقاضا را شناسایی کنند. هدف یافتن روش‌هایی برای کارایی حداکثری این نوع از حمل و نقل از طریق یافتن راه‌هایی برای کاهش هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری است.
می توان گفت ترانشیپ به روان شدن انجام امور ترخیص کالا، جلوگیری از قاچاق کالا و کاهش هزینه ها در حوزه صادرات و واردات کالا تاثیر زیادی دارد.
ترانشیپ به معنای حمل و نقل محموله به مقصد میانی و سپس به مقصد اصلی است. این نوع حمل و نقل زمانی صورت می‌گیرد که هیچ مسیر مستقیمی به مقصد وجود نداشته باشد. یکی از دلایل انجام این کار، تغییر وسیله حمل و نقل در طول سفر است به عنوان مثال بارها از کشتی تخلیه و بار هواپیما میشود. دلیل دیگر ادغام محموله‌های کوچکتر به یک محموله بزرگ و با به عکس تقسیم یک محموله بزرگ به محموله‌های کوچکتر است.
طی قراردادی، شرکت هایی که دارای کشتی ساحلی (Feeder) هستند کانتینرها را از بندر مبدا به بنادر مقصد منتقل میکنند.
در ترانشیپ کشتی حامل کانتینر های بارگیری شده از بندر مبدا، در بندر پهلوگیری میکنند.
سپس توسط ماشین آلات مخصوص کانتینرها به کشتی های Feeder که عموما اندازه کوچکتری دارند انتقال مییابند.
روش ترانشیپ (Transshipment) یک فرایند بسیار رایج در صنعت حمل و نقل است. این روش کاربردهای زیادی دارد و به دلایل مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرد که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم:
- عدم وجود مسیر مستقیم بین مبدأ و مقصد: یکی از مهمترین کاربردهای ترانشیپ، نبود مسیر مستقیم هوایی، زمینی یا دریایی بین مبدأ و مقصد است. اگر بین دو کشور مبدأ و مقصد محموله، هیچ مسیر مستقیمی برای حمل بار وجود نداشته باشد، افراد معمولا روش ترانشیپ را انتخاب میکنند.
- وجود مشکل در بندر مقصد: گاهی اوقات ممکن است بندر مقصد به دلایل مختلفی مانند جزرومد مسدود باشد و یا بندر قادر به پذیرش کشتی‌های بزرگ نباشد. در چنین شرایطی محموله‌ها را به کشتی‌های کوچکتر منتقل میکنند و آنها را به مقصد می‌فرستند.
- کاهش هزینه‌ها: روش حمل مستقیم نسبت به ترانشیپ هزینه بیشتری دارد. به همین دلیل افراد حمل و نقل ترانشیپ را انتخاب میکنند تا در هزینه‌ها صرفه‌جویی شود.
- حمل و نقل ترکیبی: یکی دیگر از کاربردهای ترانشیپ در روشهای حمل و نقل ترکیبی است. گاهی اوقات شرکت‌ها و یا اشخاص مجبور می‌شوند تا محموله‌ای را از مسیر ریلی به نقطه‌ای برسانند و سپس از آنجا به‌وسیله ترانشیپ دریایی، محموله را به مقصد نهایی برسانند.
علاوه بر این کاربردهایی که ذکر کردیم، ترانشیپ مزایایی دارد که در ادامه به آنها اشاره می‌کنیم.
ترانشیپ در حمل و نقل دریایی کاربردها و مزایای فراوانی دارد و به همین دلیل هم محبوبیت پیدا کرده است. از مزیت‌های این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- کاهش هزینه‌های حمل و نقل محموله‌ها
- نداشتن سختی‌های ترخیص کالا از گمرک
- کاهش کالاهای قاچاق
وقتی از روش ترانشیپ (Transshipment) برای حمل و نقل و جابه‌جایی محموله‌ها استفاده می‌کنید، زمان رسیدن بار به مقصد کمی طولانی میشود. به همین دلیل ممکن است به دنبال رهگیری محموله خود باشید.
شما به‌راحتی می‌توانید کالاهای ترانشیپ شده را از طریق وبسایت شرکت مربوطه پیگیری کنید. اگر از شرکت‌های معتبر حمل و نقل بین المللی برای جابه‌جایی محموله‌ها کمک بگیرید، به‌راحتی می‌توانید به‌عنوان گیرنده و یا فرستنده، محموله‌های خود را رهگیری کنید.
وقتی باری را به یک مقصد در کشوری دیگر ارسال می‌کنید، شرکت یک بارنامه به شما می‌دهد. این بارنامه شامل یک کد رهگیری است که به‌وسیله آن می‌توانید محموله‌های خود را پیگیری کنید و از زمان خروج از بندر، ورود به مقصد و… باخبر شوید.
ترانشیپ دو کارکرد اصلی دارد که بعضی از کالاها شامل آن می‌شوند. در ادامه به آنها می‌پردازیم.
۱) کالاهای چند مقصدی:
ممکن است گاهی مقاصدی که کالا باید به آنها ارسال شود، از نظر جغرافیایی به همدیگر نزدیک باشند. در چنین شرایطی اگر حجم کانتینر بالا باشد، با کمک حمل‌ونقل دریایی و زمینی به یک گمرک مشخص فرستاده می‌شوند و پس از آن بار براساس مقصد خود تقسیم می‌گردد. در انتها نیز محموله به صورت کانتینرها جداگانه به مقصد دوم خود ارسال می‌شوند و ممکن است وسیله نقلیه آن نیز تغییر کند.
در چنین موقعیتی گمرکی میانی وجود دارد که مقصد اول محموله به حساب می‌آید و نقشی تعیین‌کننده در ادامه جابه‌جایی کالا دارد. در آنجا پس از تخلیه، باربری و تفکیک بار، قبض انباری برای هر یک از آنها صادر میشود که شماره سریال و کوتاژ مخصوص به خود را نیز دارند.
۲) تغییر وسیله حمل‌ونقل یا حامل:
یکی از ویژگی‌های مثبت ترانشیپ آن است که وقتی وسیله حمل بار در میانه راه عوض میشود، دیگر لازم نیست تا اظهارنامه جدیدی برای آن صادر گردد و می‌توان در گمرک میانی و با همان شماره قبض انبار، راه را ادامه داد. گفتنیست معمولا زمانی حامل تغییر می‌یابد که گاهی براساس فرآیندهای صادرات و واردات کالا لازم است وسیله نقلیه در مراحل مختلف جابه‌جایی تغییر یابد.
انواع مختلف ترانشیپ
ترانشیپ دو نوع مختلف دارد :
- یکی ترانشیپ های مربوط به حمل و نقل داخلی است که ترانشیپ داخلی نامیده می شود.
- دیگری ترانشیپ های مربوط به حمل و نقل خارجی است که ترانشیپ بین المللی نام دارد.
ترانشیپ داخلی
ترانشیپ داخلی، تفاوت قابل توجهی با ترانشیپ بین المللی ندارد. اگر می خواهید از ترانشیپ برای حمل و نقل کالای خود در مقاصد مختلف کشوری استفاده کنید، باید تاییدیه آن را از طرف دولت دریافت کنید.
به عبارت دیگر، لازم است در سایت گمرک جمهوری اسلامی ایران اقدام به ساخت اکانت کاربری کنید و به ترتیب مراحل زیر را انجام دهید :
- ابتدا از طریق گزینه دور اظهارات ترانزیت در منوی اصلی، باید اطلاعات کامل کالا به صورت بارنامه و قبض انبار ، معرفی شود.
- در مرحله دوم باید گزینه ترانشیپ داخلی توسط متقاضی انتخاب شود.
- در مرحله سوم، آیکونی با نام گمرک میان راهی به متقاضی معرفی خواهد شد که بسته به مقصد مورد نظر، باید تمامی مراحل مرتبط با آن انجام شود.
ترانشیپ بین المللی
ترانشیپ بین المللی بسیاری در مناطق گمرگی انجام میشود. بنابراین از بررسی‌ها و عوارض گمرکی جلوگیری به عمل می‌آید، در غیر این صورت سبب تاخیر حمل و نقل کارامد میشود. این روش حمل و نقل به طور معمول کاملا قانونی و به صورت بخشی از تجارت روزمره جهانی انجام میشود، اما می‌تواند مانند ورود غیرقانونی، قاچاق یا کالاهای بازار خاکستر مورد استفاده قرار بگیرد. این روش ترانزیت معمولا برای صرفه‌جویی در هزینه حمل و نقل انجام میشود، اما زمان رسیدن به مقصد را افزایش می‌دهد.
بعد از انجام این مراحل، متقاضی باید منتظر تایید نهایی اعلام وصول پروانه در گمرک میانی باشد. زمانی که این تاییدیه ابلاغ شد، دو حالت پیش می آید. ابتدا اگر قرار باشد ارسال بار به مقصد‌های جداگانه ای انجام گردد، قبض بار باید تفکیک و قبض جدید دریافت شود.
در حالت اول اگر قرار است بار به مقصد‌های جداگانه انتقال یابد باید محموله‌ها تفکیک شوند و قبض جدیدی برای آنها صادر شود.
در این مرحله، متقاضی باید وارد منوی دریافت سریال ترانشیپ شده و اطلاعاتی از قبیل شماره قبض انبار ، گمرک میانی ، گمرک مقصد و موارد مشابه را وارد کند. البته لازم به ذکر است که دیگر نیازی به وارد کردن مجدد اطلاعات اظهارنامه ( اظهارنامه گمرکی ) نیست. در نهایت، برای هر مقصد مختلف، یک شماره سریال جدید ایجاد می شود که در وضعیت کوتاژ قرار دارد.
در حالت دوم گمرک تغییر نمی‌کند بلکه تنها وسیله‌ی انتقال کالا عوض میشود. در این مرحله تفکیک محموله بار لازم نیست و درخواست کننده باید از طریق سایت و منوی آن شماره سریال را دریافت کند. برای اینکار شماره خاص گمرک مقصد و میانی لازم میباشد.
ترانزیت و ترانشیپ چه تفاوتی دارند؟
براساس تعریف سازمان جهانی گمرک، ترانزیت به این معناست که جابه‌جایی کالا زیر نظر قوانین گمرکی از یک گمرک (مبدا) به گمرکی دیگر (مقصد) صورت می‌گیرد و روند کار هیچ تغییری نمی‌یابد. درصورتیکه در ترانشیپ، حمل کالا با چندین وسیله نقلیه انجام میشود و بارگیری و تخلیه بار نیز یک بار صورت نمی‌گیرد.
به بیانی دیگر زمانیکه ترانشیپ رخ می‌دهد، محموله در ابتدا کالایی وارداتی محسوب میشود که زیرنظر گمرک جهانی به منطقه گمرکی کشوری وارد شده است و پس از آنکه وسیله نقلیه تغییر کرد، حالا کالایی صادراتی میشود که باید به مقصد دوم خود صادر گردد.
شایان ذکر است، محموله‌هایی که به روش ترانزیت و ترانشیپ ارسال می‌شوند، معمولا شامل قوانین سخت و نظارت‌های زیاد نمی‌شوند. درواقع این تصمیم به هدف آسان شدن تجارت جهانی است، چراکه تاجران جدا از این موضوع، همواره ممکن است خطرات امنیتی و محدودیت‌های مالیاتی را از طرف کشوری که از آن عبور میکنند تجربه نمایند.
با این حال برای آنکه عده‌ای سواستفاده نکنند و قاچاق کالا زیاد نشود، قانونی وجود دارد که وقتی محموله وارد قلمروی جدیدی میشود، باید مقصد و گیرنده آن، همانی باشد که هنگام خروج از قلمرو ثبت شده است. درواقع تطابق میان اطلاعات وجود داشته باشد.
تفاوت کراس استاف و ترانشیپ چیست؟
در ترنشیپ، خود کانتینر از یک کشتی به کشتی دیگر انتقال می‌یابد، ولی در روش کراس استافینگ فقط محتوای کانتینرها بین کشتی‌ها جابه‌جا میشود. همچنین تعویض بارنامه یا صدور بارنامه جدید در ترنشیپ (Switch B/L) فقط وقتی صورت می‌گیرد که صاحب کالا به بارنامه دیگری برای ارائه نیاز داشته باشد.
مراکز ترانشیپ
اگر تاجری بخواهد از ترانشیپ برای حمل بار خود استفاده کند، باید بنادری را که مخصوص این روش حمل‌ونقل هستند پیدا کند. درواقع ترانشیپ بیشتر اوقات در تقاطع مسیرهای حمل‌ونقل و تنگه‌هایی همچون پاناما، سوئز و جبل‌الطارق انجام میشود و شرق را به غرب و شمال را به جنوب متصل می‌کند.
این مسیرها و بنادری که به طور متمرکز و ویژه در آنها عملیات ترانشیپ صورت می‌گیرد، نقشی اساسی در تجارت جهانی دارند و بخش‌های وسیعی از شرق آسیا، خاورمیانه و اروپا را به همدیگر متصل می‌کند.
علاوه‌براین اگر میزان ترانشیپ بندری بالای ۷۵ درصد باشد، می‌توان آن را یک مرکز اصلی به شمار آورد اما بنادری که کل ترافیک آنها زیر ۲۵ درصد است، معمولا ترانشیپ در آنجا وجود ندارد و گاهی به صورت اتفاقی رخ می‌دهد. با این حال هیچ محدودیتی برای فعالیت بنادر کوچک در کشورهای گوناگون وجود ندارد و اگر بخواهند می‌توانند برای جذب ترافیک بیشتر منطقه با بازار جهانی رقابت کنند.
در ادامه به معرفی مهمترین و عظیم‌ترین مراکز ترانشیپ در سراسر دنیا می‌پردازیم:
۱) بندر سنگاپور:
براساس آماری که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد، بندر سنگاپور توانست به عنوان یکی از شلوغ‌ترین بندر ترانشیپی دنیا شناخته شود و سهمی ۲۰ درصدی از تجارت جهانی داشته باشد. بندر سنگاپور در انتهای جنوبی شبه جزیره مالایا و ۳۰ کیلومتری جنوب غربی بندر جوهور در مالزی قرار دارد.
همچنین این مرکز به ۶۰۰ بندر متصل است که چیزی حدود ۱۲۳ کشور را دربرمی‌گیرد و حدود ۱۳۰ هزار کشتی باربری در این بندر تخلیه و بارگیری می‌شوند.
۲) بندر شانگهای:
این بندر را که در نزدیکی شهر شانگهای قرار دارد، می‌توان بزرگ‌ترین مرکز ترانشیپی در جهان دانست که نیمی از فعالیت‌های آن مربوط به تخلیه و بارگیری کشتی‌های ترانشیپی بوده است. از سال ۲۰۱۰ شانگهای موفق شد از بندر سنگاپور پیشی بگیرد و با توسعه زیرساخت‌های خود و با داشتن چهار کیلومتر مربع وسعت، تحولی بنیادین در اقتصاد چین به وجود آورد.
گفتنیست این بندر به رودخانه یانگ تسه مرتبط است و بیش از یک چهارم کل حمل‌ونقل کالا در چین در این مرکز صورت می‌گیرد.
۳) بندر شنژن:
براساس آمار سال ۲۰۱۹ این بندر با داشتن ۲۷.۵ میلیون TEU (واحد ظرفیت کشتی کانتینری و پایانه‌های کانتینر) توانست یکی از مهمترین و شلوغ‌ترین بنادر دنیا به شمار آید. نیمی از این آمار نیز مربوط به حمل‌ونقل ترانشیپی است.
به‌علاوه بندر شنژن در جنوب کشور چین قرار دارد و می‌توان آن را طبیعی‌ترین بندر دنیا دانست که از منظر جغرافیایی بین شانگهای و سنگاپور قرار دارد.
۴) بندر بوسان:
این بندر بزرگ‌ترین بندر کره‌جنوبی است که در شهر بوسان قرار دارد و توانسته رتبه ششم جهانی از منظر ظرفیت کانتینری را به دست آورد. براساس آخرین آمار در سال ۲۰۱۹، حدود ۲۲ میلیون TEU برای بندر بوسان ثبت شده است. همچنین این مرکز ترانشیپی با بنادر کشورهای روسیه، چین و ژاپن نیز ارتباط دارد.
۵) بندر هنگ کنگ:
این بندر در کنار دریای جنوبی چین قرار دارد و به خاطر داشتن آب‌های عمیق و پناهگاه‌های طبیعی شرایط ایده‌آلی را برای پهلوگیری و جابه‌جایی انواع کشتی‌ها فراهم کرده است. بندر هنگ کنگ را می‌توان یکی از پر رفت‌وآمدترین بنادر دنیا دانست که توانسته رتبه هشتم جهان را به دست آورد و آمار پنج میلیون TEU کالای ترانشیپی را برای خود ثبت نماید.
شرکت حمل و نقل دریایی کارن مکران ارائه دهنده انواع خدمات حمل دریایی ، کراس استافینک و ترانشیپ کالا و حمل کانتینری است. برای دریافت اطلاعات بیشتر، استعلام هزینه حمل دریایی از طریق شماره‌های درج شده در سایت با کارشناسان مجموعه تماس حاصل فرمایید.
بیمه حمل و نقل دریایی
یکی از موارد لازم و اجباری برای جابه‌جایی کالا با استفاده از روش حمل و نقل دریایی، بیمه است. در این بیمه کلیه خطرات تصادفات، اتفاقات و موارد غیرقابل پیش‌بینی دیگر پوشش داده می‌شوند تا خسارت وارده به شرکت‌ها و مؤسسات توسط شرکت بیمه جبران شود. در این نوع بیمه پستی، شرکت بیمه‌گر متعهد میشود که خسارات وارده به کالا با توجه به شرایط بیمه‌نامه را پرداخت کند. بسیاری از شرکت‌های جهان و شرکت‌هایی که در ایران فعالیت میکنند، شرایط بیمه را بر اساس شرایط بیمه‌نامه‌های انستیتوی بیمه‌گران لندن تهیه و تنظیم میکنند. خسارات وارده به کالا با توجه به برخی نکات تعیین میشود.
بیمه حمل و نقل دریایی به قراردادی اطلاق می شود که فی مابین شرکت بیمه و صاحبین بار برای جبران خسارات وارده به بار منعقد می شود. این قرارداد مفاد خاصی دارد. از جمله این که شرکت بیمه متعهد می شود برخی یا تمام خسارات وارد شده بر کالای بیمه شده را در مسیر حمل و نقل دریایی جبران و پرداخت کند.
یکی از موارد مهم در قرارداد بیمه دریایی فرانشیز است. فرانشیز به درصدی از میزان مبلغ خسارت اطلاق میشود که طبق شرایط قرارداد، شرکت بیمه حمل دریایی از پرداخت آن معاف است.
رایج ترین بیمه دریایی عبارتند از:
بیمه نامه دریایی اف پی ای (F.P.A)
در بیمه نامه F.P.A اگر بیمه گذار از سه شرط بیمه حمل و نقل استفاده کند پوشش دهی بیمه فراتر از خطرهای مشخص شده در بیمه نامه است. بنابراین طرفین قرارداد بیمه محدودیتی ندارند و می توانند در بیمه نامه دریایی اف پی ای تعهدات شرکت بیمه را تغییر و آنرا کاهش یا افزایش دهند. به عنوان مثال می توان برخی خسارت‌های جزئی را از شرایط پرداخت شرکت بیمه حذف کرد.
یکی دیگر از موضوعات مهم در بیمه نامه دریایی اف پی ای (F.P.A) مربوط به زمان خروج و تخلیه کالا است. به عبارتی در این نوع بیمه نامه کالا از زمان خروج از انبار بارگیری تا زمان تخلیه بار در مقصد بر اساس شرایط خاص مشمول بیمه است. در این شرایط در صورت بروز هرگونه خسارت می توان مبلغی را از شرکت بیمه دریافت نمود.
یکی دیگر از ویژگی‌های مهم بیمه نامه دریایی اف پی ای (F.P.A) تعهدات کارفرما است که تنها در برابر خسارت های بزرگ متعهد به پرداخت خسارت میباشد اما خسارت های کوچک در این بیمه نامه جایی ندارد.
بیمه دریایی از بین رفتن کل محموله
یکی از مهمترین انواع بیمه حمل و نقل دریایی که کاربرد ویژه ای دارد بیمه دریایی از بین رفتن تمام کالا است. طبق قرارداد این بیمه در صورت نابودی همه محموله، شرکت بیمه گذار متعهد است خسارات وارد شده را به صورت کامل جبران کند. البته این بیمه نامه برای کالاهای خاص مانند غلات، سیمان و اقلامی که به صورت فله ای جابجا می شوند کاربرد دارد.
طبق مفاد مشخص در این نوع بیمه نامه، اگر طی حادثه و اتفاق پیش بینی نشده قسمتی از بار سالم بماند بار دیگر مشمول بیمه نمی شود.
یکی از نکات مهم در این نوع بیمه دریایی، چگونگی از بین رفتن کالا است که موضوعی بسیار مهم است و معمولاً شامل دو حالت می شود:
- بار بر اثر حادثه، ارزش یا ماهیت خود را از دست می دهد.
- بار بر اثر حوادثی مانند واژگونی یا آتش سوزی به طور کامل نابود می شود.
در هر دو حالت شرکت بیمه گذار موظف است طبق موارد مندرج در قرارداد بیمه حمل دریایی خسارت های وارد شده بر محموله را به صاحب بار پرداخت نماید.
به بیمه دریایی از بین رفتن تمام کالا بیمه تشریفاتی یا در برخی موارد بیمه گمرکی نیز اطلاق می شود. این موضوع به زمانی برمی گردد که طبق مصوبه هیئت وزیران، کالای صادراتی میبایست مشمول خدمات بیمه قرار می گرفت. و چون خریدار موظف بود بیمه مورد نیاز خود را برای کالای صادراتی از کشور خود تهیه کند به این نوع بیمه، بیمه گمرکی نیز می گویند.
بیمه نامه دریایی دبلیو ای (W.A)
در این نوع بیمه دریایی شرکت بیمه کننده علاوه بر پرداخت خسارات عمومی بر اساس قرارداد می بایست خسارات خصوصی وارد شده بر کالا را نیز پرداخت کند. به همین دلیل بیمه‌نامه دریایی (W.A) نسبت به بیمه نامه (F.P.A)کامل تر است.
بنابراین لازم است که شرکت های صاحب بار برای تعهد شرکت بیمه نسبت به پرداخت خسارت های جزئی مانند شکستگی و غیره این موارد را به صورت دقیق در قرارداد ذکر کنند. در بیمه نامه دریایی دبلیو ای (W.A) مبلغ خسارت وارد شده به کالا می بایست از مبلغ مشخص شده فرانشیز در قرارداد بیشتر باشد.
از ویژگی های دیگر بیمه‌نامه دریایی دبلیو ای (W.A) می توان به جزئیات حقوقی و مالی آن اشاره کرد که تقریباً نسبت به سایر بیمه ها مانند بیمه کشتی یا بیمه شخص ثالث و غیره جزئیات بیشتری دارد.
بنابراین حتماً لازم است که هنگام قرارداد بیمه نامه دریایی دبلیو ای نسبت به مفاد آن آگاهی لازم را داشته باشید و در صورت امکان از شرکت حمل و نقل دریایی معتبر مشاوره بگیرید.
بیمه دریایی در حمل کانتینری
حمل کانتینری یکی از روشهای معمول حمل و نقل دریایی است که در آن کالاها درون کانتینرها قرار می‌گیرند و سپس با استفاده از کشتی‌ها به مقصد نهایی حمل می‌شوند. برای حمل کانتینری، باید توجه به برخی نکات بیمه دریایی داشت:
- بسته‌بندی مناسب: بسته‌بندی صحیح و مناسب کالا درون کانتینر از جمله نکات مهم در حفاظت از آن است. بسته‌بندی مناسب شامل استفاده از مواد با کیفیت، پلاستیک گذارده شده، عایق حرارت و رطوبت، و سایر وسایل حفاظت از ضربات و خطرات داخل کانتینر است.
- تأمین بار: قبل از شروع حمل، لازم است تأمین بار صورت گیرد. این به معنای تأکید بر اطلاعات صحیح و دقیق در مورد نام و خصوصیات کالا، تعداد و اندازه کانتینرها، و سایر جزئیات مربوط به بار است. همچنین، باید از صحت و کامل بودن اسناد حمل و نقل مطمئن شوید.
- بیمه حمل: برای حفاظت در مقابل خطراتی که در طول حمل و نقل دریایی ممکن است رخ دهد، توصیه میشود بیمه حمل را در نظر بگیرید. این نوع بیمه شامل پوشش‌های مختلفی مانند خسارت ناشی از ضربه، سرقت، آتش سوزی، غرق شدگی کانتینر و … است.
- تأکید بر قوانین و مقررات: قبل از شروع حمل کالا، لازم است با قوانین و مقررات محلی و بین‌المللی در خصوص حمل و نقل دریایی آشنا شوید. همچنین، تأکید بر رعایت قوانین امنیت در پورت‌ها و تسهیلات حفاظت از کانتینرها نیز ضروری است.
خسارت های خاص در بیمه دریایی
خیلی از بازرگانان و شرکت های تجاری می خواهند بدانند چه نوع خسارت هایی تحت پوشش بیمه حمل و نقل دریایی قرار می‌گیرد؟
برای پاسخ به این پرسش جالب است بدانید که تنها خسارت هایی که جنبه تصادفی دارند و به صورت غیر قابل پیش بینی رخ می دهد تحت پوشش بیمه حمل دریایی قرار دارند.
خسارت وارد شده به بار در صورت عیب ذاتی کالا مثل زنگ زدگی، کرم خوردگی، فاسد شدن و غیره و خساراتی که به دلیل فرسودگی وسیله حمل و نقل کالا رخ می دهد تحت پوشش بیمه حمل دریایی قرار نمی گیرد.
به طور کلی خسارت های وارد شده به محموله را در مسیر حمل و نقل دریایی می توان به در گروه های زیر تقسیم بندی کرد:
• خسارات عمدی: این نوع خسارات شامل مواردی می شود که خدمه کشتی از روی حسن نیت برای انجام اموری چون نجات جان خود یا جلوگیری از غرق شدن کشتی در آب، مجبور به ریختن بار در دریا می شوند. در صورت بروز چنین اتفاقاتی شرایط پرداخت خسارات توسط مقررات Average General تعیین می شود.
• خسارات غیر عمدی: بر اثر حوادث و رخدادهای غیر قابل پیش بینی رخ می دهد. مانند خسارات حاصل از خطرات سفر دریایی ازجمله تصادف کشتی با کشتی دیگر، غرق شدن کشتی، به گل نشستن وسیله نقلیه، آتش سوزی در دریا، آتش گرفتن کالاهای محترقه یا خطرات دزدان دریایی.